Dünyanın “En Az Hata Payına Sahip” Atomik Saati İle Tanışın

Lattice Optical

15 milyar yılda sadece 1 saniyelik bir hata payına sahip olan saat, dünyanın “en az hatalı” saati olma özelliğini taşıyor.

Dünya üzerinde bulunan her saatin bir hata payı bulunuyor. Yani bu da hiçbir saatin %100 hatasız olarak çalışmadığını gösteriyor. Ancak yeni geliştirilen “optical lattice” atomik saat, dünyanın en az hataya sahip olan saati ünvanını eline alarak bir dünya rekoru kırmış durumda.

Daha önce, aralarında Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü (NIST) üyelerinin de yer aldığı bir araştırma ekibi tarafından yaklaşık bir yıl önce geliştirilen bir saat bu rekoru elinde bulundururken; yeni geliştirilen “optical lattice” saat bu rekoru daha hassas olması özelliğiyle elinden almış oldu.

Atomik saatin 15 milyar yıl boyunca sadece 1 saniyelik bir hata payı bulunuyor. Bu da tahmin edilen evrenin yaşından daha uzun bir süre hatasız çalışabileceği anlamına geliyor.

Lattice Optical Atomik Saat
Lattice Optical Atomik Saat

Saatte bulunan tüm atomların kendine özgü ve öngörülebilir bir titreşim frekansı bulunuyor. Saatin kaç olduğunu gösteren “tik” sesleri de “neredeyse hatasız” denilebilecek aralıklara sahip.

Bundan önce en iyi standart olarak kabul edilen “cesium fountain” isimli atomik saatin; zamana bağlı Sezyum atomlarının titreşimlerini hesaplayarak 100 milyon yılda 1 saniye hata payına sahip olduğu biliniyordu. Ancak “optical lattice” isimli yeni atomik saatte ise stronsiyum atomları arasındaki titreşimler, kırmızı lazer ışıkları kullanılarak hesaplanıyor. Bu da saate 15 milyar yılda 1 saniyelik bir hata payı veriyor.

Yeni atomik saat projesinin; uydu navigasyon sistemlerinin daha iyi sonuçlar vermesi ve kuantum fiziği alanındaki araştırmalara yardımcı olması gibi avantajları dolayısıyla çok önemli bir yere sahip olacağı vurgulanıyor. Ayrıca şu anda standart olarak kabul edilen “cesium fountain” atomik saatin yerini alarak; yeni standart olacağı tahmin ediliyor.